Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego

www.kielce.uw.gov.pl

Zdrowie i choroby zakaźne

Jad kiełbasiany

Jad kiełbasiany jest silną neurotoksyną produkowaną przez gram-dodatnią bakterię (Clostridium botulinum) w warunkach beztlenowych. Przypadkowe zatrucia jadem kiełbasianym występują po spożyciu zakażonych i niewłaściwie przechowywanych potraw konserwowanych (najczęściej konserwy mięsne, rybne i warzywne).

Sygnały zagrożenia

1. Jednoczesne lub w krótkich odstępach czasu wystąpienie potwierdzonych klinicznie i (lub) laboratoryjnie zatruć jadem kiełbasianym w ilości przekraczającej średnią z ostatnich trzech miesięcy.

2. Jednoczesne lub w krótkich odstępach czasu wystąpienie zespołów klinicznych (nie potwierdzonych etiologicznie) objawami przypominających zatrucie jadem kiełbasianym.

3. Dokonany atak bioterrorystyczny z użyciem jadu kiełbasianego w innych krajach, szczególnie ościennych.

4. Groźba (jawna lub pochodząca z danych wywiadu) ze strony organizacji ekstremistycznych (w tym państw) dokonania ataku bioterrorystycznego z użyciem jadu kiełbasianego.

Źródła zatrucia jadem kiełbasianym w ataku terrorystycznym

- pokarmy zatrute jadem kiełbasianym,

- wdychany aerozol zawierający toksynę botulinową.

Okres wylęgania

- po spożyciu pokarmów zatrutych jadem kiełbasianym objawy neurologiczne pojawiają się wcześniej - już w ciągu 12-36 godzin;

- po narażeniu wziewnym objawy neurologiczne pojawiają się później - po 24-72 godzinach.

Objawy kliniczne zatrucia jadem kiełbasianym

-  Pacjent jest przytomny z zachowanym kontaktem logicznym, bez gorączki;

-  Symetryczne porażenia nerwów czaszkowych (opadanie powiek, osłabienie zaciskania szczęk - opadanie żuchwy, trudności w połykaniu i w mowie);

-  Nieostre i (lub) podwójne widzenie;

-  Symetryczne, zstępujące osłabienie siły mięśniowej (zajęciu ulegają najpierw mięśnie ramion, następnie mięśnie oddechowe, w końcu mięśnie kończyn dolnych);

-  Zaburzenia oddychania w wyniku porażenia mięśni oddechowych i opadania głośni.

Działania zapobiegawcze

Brak szczepionki przeciw jadowi kiełbasianemu. Dostępna jest immunoglobulina.

Nadzór epidemiologiczny nad osobami chorymi

-  Osoby, u których stwierdzono lub podejrzewa się zatrucie jadem kiełbasianym, podlegają przymusowej hospitalizacji. Wymagane jest stosowanie uniwersalnych środków bezpieczeństwa biologicznego na poziomie BSL-2.

-  Chorzy nie wymagają izolacji ani osobnych pokoi w szpitalu.

-  Transport chorych nie wymaga szczególnych zabezpieczeń.

-  Po wypisaniu ze szpitala pacjenci wracają do swego środowiska bez dodatkowych zaleceń epidemiologiczno-sanitarnych.